AlergicznieBramki SMSPorady prawne
Sprawdź profil alergicznie.pl na facebooku

ALERGENY POKARMOWE - od nich wszystko się zaczyna

ALERGENY POKARMOWE - od nich wszystko się zaczyna

Dotychczas powszechnie uważano, że spośród licznej grupy alergenów pokarmowych, najczęściej uczulają; mleko, jaja, ryby, orzeszki ziemne, a gluten powoduje nietolerancję. Ostatnie badania uczonych amerykańskich , a także opatentowanie metod diagnozujących uczulenie na pokarm w zależności od grupy krwi w oparciu o poziom IgE- swoistego, sprawia, iż można bardzo precyzyjnie określić najsilniejsze alergeny, charakterystyczne dla poszczególnych grup krwi. Potwierdziły to także badania społeczne prowadzone przez Ośrodek Badań „Dziecko alergiczne” na terenie Polski przez 15 lat. Do tego ciekawego tematu powrócę w następnych artykułach, publikując nasze wyniki badań. Aby jednak łatwiej było zauważyć różnicę w postrzeganiu roli alergenów pokarmowych w etiopatogenezie schorzeń alergicznych w tym artykule oprę się na wiedzy, jaką prezentowano w alergologii dotychczas.

Alergeny pokarmowe rozpoczynają niejako cały proces alergizacji organizmu. Autorzy anglosascy donoszą , że około 85% objawów alergicznych okresu niemowlęcego  i  wczesnego dzieciństwa jest związanych z nadwrażliwością na pokarm. Powszechnie wiadomo, że przyczyną alergii pokarmowej u dzieci są najczęściej : białko mleka krowiego, jaja, produkty zbożowe, zwłaszcza gluten, soja , cytrusy, orzechy ziemne, pomidory, truskawki, kakao.

Definicja nadwrażliwości pokarmowej obejmuje całokształt niepożądanych objawów klinicznych pozostających w związku ze spożytym pokarmem. Objawy kliniczne mogą ujawniać się miejscowo (w przewodzie pokarmowym), bądź w odległych narządach w tym również w obrębie układu oddechowego.

U osób dorosłych liczba pokarmów uczulających obejmuje najczęściej: jaja, ryby, skorupiaki , soję, orzechy i mleko krowie. Charakterystyczne jest to, że najczęściej uczulają te produkty, które w dany kraju łączą się z tradycyjna kuchnia. Tak więc np. w Skandynawii są to ryby i owoce, w USA orzeszki ziemne i przetwory zbożowe.

Wieloletnie obserwacje kliniczne potwierdzają , że około 25 – 30 % dzieci z objawami nadwrażliwości pokarmowej wykazują objawy ze strony górnych  i dolnych dróg oddechowych .Przechodzeniu alergenów pokarmowych przez śluzówkę przewodu pokarmowego sprzyjają :--zwiększenie przepuszczalności jelit w pierwszych miesiącach życia, -infekcje bakteryjne, wirusowe i pasożytnicze przewodu pokarmowego, -niski poziom IgA, -zwiększenie przepuszczalności śluzówki po spożyciu używek (niektórych konserwantów) Trudności w identyfikacji odpowiedzialnego za objawy chorobowe alergenu pokarmowego wynikają z tego ,że:Alergia IgE – zależna na pokarmy manifestuje się od pierwszych miesięcy życia, u 20% dorosłych chorych w dzieciństwie utrzymuje się przez całe życie. Atopicy z reguły uczulają się na dwa rodzaje pokarmów, pochodzenia roślinnego ( owoce, jarzyny, mąka, przyprawy) oraz zwierzęcego ( białka mleka, jaja, mięso ryb, zwierząt, skorupiaki).Alergie na pokarmy stwierdza się u 1/3 pacjentów z pyłkowicą i 20 % chorych z astmą.

Alergie pokarmowa rozpoznać można na podstawie wywiadu, testów skórnych, badań oznaczających poziom całkowitego IgE i swoistych przeciwciał IgE w surowicy. Aby natomiast przekonać się, czy rzeczywiście dany składnik pokarmowy jest odpowiedzialny za aktualnie występujące objawy chorobowe należy przeprowadzić :

-próbę eliminacji pokarmu (na pewien czas usunąć go z diety, i obserwować czy objawy pojawia się po ponownym wprowadzeniu do jadłospisu, -próbę prowokacji alergenem (musi być wykonana pod ścisłą kontrolą lekarza) -próbę bezpośredniej prowokacji błony śluzowej żołądka (badanie kliniczne)REAKCJE KRZYŻOWENajlepsze wyniki w leczeniu alergii IgE zależnej daje dieta eliminacyjna, niestety nie u wszystkich chorych . Przyczyną tego jest możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych ( alergen pokarmowy, alergen wziewny). W przypadku, gdy zauważane jest u dziecka nasilenie objawów w okresie: -czerwiec / lipiec – badania diagnostyczne potwierdzają uczulenie na TRAWY , należy obserwować reakcje dziecka na spożycie : owoców – jabłka, orzechy, brzoskwinie, śliwki, wiśnie, kiwi warzyw – pomidory, marchew, seler, groch, soję, buraki, melon, -całego roku, a zwłaszcza w październiki i listopadzie, świadczy to o uczuleniu na ROZTOCZA, należy zbadać reakcję na spożycie ślimaków i krewetek, -sierpnia, a badania diagnostyczne potwierdzają nadwrażliwość na CHWASTY i / lub AMBROZJĘnależy obserwować reakcję na : owoce- orzechy laskowe, orzechy pistacjowe, ziarna słonecznika, warzywa – seler, marchew, ogórki, melony, dynie, sałatę, zioła -  rumianek, koper, miód, olej słonecznikowy, melon, banan - w okresie kwiecień, maj, a badania diagnostyczne wskazują na nadwrażliwość na BRZOZĘnależy zbadać stopień uczulenia na :warzywa – groch, rośliny strączkowe, seler, marchew, ziemniaki, owoce – jabłka, śliwki, wiśnie, brzoskwinie, orzechy laskowe, kiwi, -luty – sierpień, a badania potwierdzają alergię na PYŁKI DRZEW, TRAW i CHWASTÓW należy zbadać nadwrażliwość na : owoce – jabłko, słonecznik, orzechy, sezam, warzywa- seler, marchew, ziemniaki, groch, melon, śliwki, pietruszkę, -całego roku, a badania wskazują na uczulenie na PIERZE należy zbadać: żółtko jaj, białko jaj, drób (kaczka, gęś, kura) , kontakt z lateksem oraz rośliny: grykę, orzeszki ziemne, ananas, kiwi, banany, awokado.CZTERY   TYPY     REAKCJIAlergia  IgE zależna na pokarmy, może występować w postaci pierwotnej ( głownie u dzieci) i wtórnej charakterystycznej dla dzieci starszych i dorosłych, gdzie alergeny pokarmowe stanowią jeden z wielu czynników zaburzeń chorobowych. Czynnikiem warunkującym powstanie tego typu alergii jest upośledzenie czynności obronnej systemu limfatycznego jelita. Wyróżnia się cztery typy reakcji na szkodliwy pokarm:Typ I – reakcja anafilaktyczna i atopowa, związana jest z produkcja przeciwciał klasy IgE, występuje w 30 minut do 2 godzin od podania szkodliwego składnika pokarmowego,Typ II – reakcja cytologiczno – cytoksyczna powstaje ona  w wyniku działania szkodliwego pokarmu, gdy powstają przeciwciała klasy IgE i IgM doprowadzające do uszkodzenia różnych komórek, najczęściej układu krwionośnego.Typ III– reakcja tworzenia kompleksów immunologicznych, które osadzają się w ścianach naczyń krwionośnych w narządach, powodując ich uszkodzenie i wywołując objawy chorobowe, pojawiające się w 4 do 8 godzin od podania pokarmu.(odczyn późny).Typ IV – jest to reakcja komórkowa typu późnego, oznacza nadwrażliwość organizmu. Efekty działania  antygenu widoczne są po 24 0 48 godzin. W tej reakcji zaangażowane są limfocyty T. Cechami charakterystycznymi dla alergii pokarmowej są : *wczesne, do 1 godziny pojawianie się objawów jelitowych, np. nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka,Uczulenia pokarmowe mogą powodować: -          bóle głowy, -          migreny, -          zmiany skórne ( wysypki, obrzęk), -          zmiany w układzie oddechowym ( nieżyt nosa, astma), -          surowicze zapalenia ucha środkowego, -          nawracające obrzęki stawowe, Przewód pokarmowy ze względu na pierwszy kontakt szkodliwego pokarmu z błoną śluzową reaguje wieloma objawami. Są to najczęściej: -          ulewania i wymioty, pojawiające się niekiedy po każdym posiłku mlecznym, stwierdza się je u 38% dzieci z nietolerancja mleka krowiego, -          kolka brzuszna – cechuje ja napadowy ból. Rozpoczyna się on w trakcie karmienia mieszanką mleczna lub po upływie 30 –60 minut. Na kolkę brzuszną cierpią głównie niemowlęta w wieku 3 tygodnie do 3 miesięcy. W przypadku, gdy kolka występuje w trakcie karmienia naturalnego , przyczyna może być sposób odżywiania matki karmiącej, która zgodnie z tradycja wypija w tym czasie duże ilości mleka krowiego, -          biegunka – jest istotnym objawem alergii pokarmowej, -          postać skórna – druga co do częstości, bo obejmująca 38% dzieci forma manifestacji alergii na mleko krowie. Zapowiedzią tego typu alergii może być powstająca zaraz po urodzeniu tzw. ciemieniucha (zmiany łojotokowe na głowie dziecka), albo przelotnymi wysypkami plamistymi na całym ciele lub w okolicy pośladków, zgięciach łokci i pod kolanami.

Autor: alergicznie.pl